Jak szybko i skutecznie odwołać prezesa?

Zgodnie z postanowieniami Kodeksu spółek handlowych, o ile umowa spółki nie stanowi inaczej, Rada Nadzorcza, a w przypadku jej braku sami wspólnicy, mogą odwołać członka zarządu bez podawania konkretnej przyczyny. Jeżeli członek zarządu był zatrudniony w spółce na podstawie umowy o pracę, Rada Nadzorcza może podjąć uchwałę o jego odwołaniu i jednocześnie wypowiedzieć mu umowę o pracę.

Przepisy Kodeksu spółek handlowych, ani tym bardziej Kodeks pracy nie regulują sposobu, w jaki należy technicznie dokonać odwołania z funkcji i rozwiązania stosunku pracy członka zarządu spółki. Przyjmuje się, że decyzja Rady Nadzorczej dotycząca odwołania z pełnienia funkcji oraz decyzja dotycząca rozwiązania stosunku pracy z członkiem zarządu powinny nastąpić jednocześnie. Przy czym owa “jednoczesność” musi oznaczać podjęcie tych dwóch decyzji (odwołania z funkcji i wypowiedzenia umowy o pracę) w jednej uchwale, jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 2007 r. przecinającym dotychczasowy spór w doktrynie w tej sprawie. Tak więc w przypadku podjęcia przez Radę Nadzorczą dwóch następujących po sobie uchwał niestety dojdzie to wypowiedzenia umowy o pracę z naruszeniem zasad reprezentacji spółki. Rada Nadzorcza jest bowiem uprawniona do zawierania i rozwiązywania umów (w tym umów o pracę) z członkami zarządu. Po odwołaniu z pełnienia funkcji członka zarządu w wyniku podjęcia pierwszej uchwały przez Radę Nadzorczą, umowę o pracę z odwołanym członkiem zarządu powinien wypowiedzieć zarząd spółki, osoba upoważniona do wykonywania czynności z zakresu prawa pracy lub pełnomocnik. Tak więc Rada Nadzorcza postanawiając o jednoczesnym odwołaniu z funkcji członka zarządu i wypowiedzeniu mu umowy o pracę, nie może pozwolić sobie na uchybienie w postaci nie zapewnienia “jednoczesności”. Gdyby tak się jednak zdarzyło, odwołany członek zarządu (już jako zwyczajny pracownik spółki) może dochodzić orzeczenia przez sąd pracy bezskuteczności złożonego mu przez Radę Nadzorczą wypowiedzenia umowy o pracę i żądać przywrócenia go do pracy lub zasądzenia odszkodowania na jego rzecz za niezgodne z przepisami prawa pracy rozwiązanie umowy o pracę.

Aby spółce nie zaszkodzić
Problem może pojawić się również w sytuacji, kiedy po odwołaniu członka zarządu przez Radę Nadzorczą, przy braku osoby wyznaczonej do wykonywania czynności z zakresu prawa pracy lub pełnomocnika, nie będzie można wypowiedzieć odwołanemu członkowi zarządu umowy o pracę właśnie z powodu braku właściwej reprezentacji. Będzie tak w sytuacji, kiedy zarząd spółki będzie składał się z 2 członków, a umowa spółki będzie przewidywała zasadę łącznej reprezentacji. W takiej sytuacji, po odwołaniu jednego członka zarządu, skład osobowy zarządu jako organu reprezentacji spółki, nie będzie pozwalał na skuteczne działanie.

Wobec powyższego, zanim Rada Nadzorcza przystąpi do dokonywania zmian osobowych w zarządzie spółki, powinna wcześniej dokładnie przeanalizować sytuację. Popełnienie przez nią błędu w postaci niedochowania “jednoczesności”, jak i odwołanie członka zarządu bez powołania w jego miejsce nowego, może rodzić dla spółki poważne konsekwencje prawne, paraliżujące jej bieżącą działalność operacyjną.

Tagi:

jednoczesne uchwały Rady Nadzorczej, odwołanie członka zarządu, Rada Nadzorcza, rozwiązanie stosunku pracy, zmiany w zarządzie, zwolnienie członka zarządu

Ten wpis został opublikowany w Tuesday, 21-07-2009 o 12:55 przez Ewa Miszczyk-Wróbel i jest złożony w ramach Prawo pracy. Możesz śledzić wszelkie reakcje na ten wpis poprzez kanał RSS 2.0. Możesz napisać komentarz lub trackback.

Napisz do autora:
Ewa Miszczyk-Wróbel

6 komentarzy do “Jak szybko i skutecznie odwołać prezesa?”

Janina says:

October 26, 2009 at 15:41

Witam,mąż rozwiązał umowę o pracę{bo musiał}, ale nie zrezygnował z członka Rady Nadzorcej.Jak będie wyglądać jego odwołanie?Czy musi coś podpisać, aby było ważne?czy będąc na L-4 można mu je doręczyć ze wszystkimi skutkami prawnymi?
Ewa Miszczyk-Wróbel says:

October 30, 2009 at 17:23

Witam,
Aby móc szczegółowo odpowiedzieć na zadane przez Panią pytania, konieczne jest zbadanie okoliczności konkretnej sprawy. Bez poznania szczegółów można jedynie powiedzieć, że odwołanie z funkcji członka rady nadzorczej następuje na podstawie odpowiedniej uchwały organu uprawnionego do powołania tego członka rady nadzorczej. Zwykle jest to zgromadzenie wspólników lub zgromadzenie akcjonariuszy. Uchwała o odwołaniu nie wymaga dla swojej skuteczności podpisania jej przez odwołanego członka rady nadzorczej. Dla skuteczności jej doręczenia nie ma również znaczenia, czy odwołany członek rady nadzorczej przebywa na zwolnieniu lekarskim.
Mam nadzieję, że ta informacja będzie dla Państwa pomocna. Gdyby jednak w związku z zaistniałą sytuacją potrzebowali Państwo porady prawnej, zapraszam na spotkanie do naszej Kancelarii przy ul. Św. Marka 18 w Krakowie.

Pozdrawiam
Ewa Miszczyk-Wróbel
David says:

February 21, 2010 at 13:08

Witam!

Rosyjanin, przebywajacy na terytorium RP na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w latach 2003-2006 na podstawie zezwolenia wojewody pelnil funkcji reprezentacji wlasnej jednoosobowej sp. z o.o. nie zawierajac umowy pracy z ta spolka.

Czy zgodnie z postanowieniami Kodeksu Pracy taki stan prawny mozna traktowac jako wykonywanie pracy? Czym uzasadnic, ze nie?(Chodzi o podstawe objecia obowiazkowymi ubezpieczeniami spolecznymi). Z gory dziekuje! Czekam na e-mail. David.
Marcin Kiełbasa says:

February 26, 2010 at 13:29

Witam,

Sytuacja, którą Pan poruszył jest dość złożona.
Zaznaczamy na początek, iż przedmiotem udzielanej odpowiedzi nie była kwestia zasadności uzyskania zezwolenia na zamieszkanie dla członka zarządu spółki z o.o. w omawianym stanie faktycznym.
Z podanych okoliczności wnioskujemy, iż obywatel Rosji pełnił funkcję członka zarządu we własnej jednoosobowej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.
Doktryna prawa handlowego, Sąd Najwyższy, oraz Naczelny Sąd Administracyjny przyjmują, iż członek jednoosobowego zarządu jednoosobowej spółki z o.o., będący jej właścicielem, nie może zostać pracownikiem tej spółki (np. uchwała SN z 8 marca 1995 r., I PZP 7/95, wyrok SN z 1 kwietnia 1998 r., II UKN 518/97, wyrok NSA z 8 lipca 1998 r., III SA 1686/97).
Umowa o pracę zawarta przez członka jednoosobowego zarządu spółki jednoosobowej, której jest on wspólnikiem, ze sobą samym jako pracownikiem jest nieważna. Pracownik nie może pozostawać w stosunku pracy “z samym sobą”. Zawarcie umowy z samym sobą nie stwarza bowiem podporządkowania pracownika pracodawcy, będącego koniecznym elementem stosunku pracy.
W opisanej przez Pana sytuacji nie można zatem mówić o wykonywaniu pracy wynikającej ze stosunku pracy – bowiem do nawiązania takiego stosunku na gruncie polskiego prawa pracy dojść nie mogło.
Fakt ten nie oznacza jednak automatycznie braku podległości obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w Polsce.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych uznaje bowiem wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność (art. 8 ust. 6 pkt. 4). Stosownie zaś do art. 6 ust. 1 pkt. 5 tej Ustawy – osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Oznacza to, iż opisywanej przez Pana sytuacji, obywatel rosyjski wykonywał w latach 2003-2006 pozarolniczą działalność podlegającą obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, które winny być uiszczone.
Gdyby w związku z zaistniałą sytuacją potrzebowali Państwo bardziej szczegółowej porady prawnej, zapraszam na spotkanie do naszej Kancelarii przy ul. Św. Marka 18 w Krakowie.
Tadeusz says:

May 6, 2010 at 19:44

Byłem Prezesem Zarządu/jednoosobowy/ Spółki z o.o .W czasie zwolnienia lekarskiego zostałem prawdopodobnie odwołany z tej funkcji/ dowiedziałem się z prasy/.Na zwolnieniu jestem od 22 stycznia 2010 – nadal.Do dzisiaj nie otrzymałem jakiegokolwiek dokumentu o odwołaniu czy wypowiedzeniu umowy o pracę.Na moje miejsce powołano innego Prezesa.Nikt ze mna nie rozmawiał do dzisiaj t.6 maja 2010.Jak mam się zachować.wracam wmaju do pracy.pozdrawiam
Justyna Witas says:

May 14, 2010 at 16:49

W przedstawionej przez Pana sytuacji należy zwrócić uwagę na dwie kwestie: niezależność odwołania z funkcji prezesa zarządu od rozwiązania stosunku pracy oraz brak obowiązku powiadamiania odwołanego członka zarządu o fakcie odwołania.

Z Pana pytania wynika, że pełnił Pan funkcję Prezesa Zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, a jednocześnie był Pan przez tą spółkę zatrudniony na podstawie umowy o pracę.

Odwołanie z funkcji Prezesa Zarządu nie wiąże się automatycznie z rozwiązaniem stosunku pracy, chyba że umowa o pracę została zawarta na czas pełnienia funkcji w zarządzie. Jeżeli zatem nie została Panu wypowiedziana umowa, to w wyniku odwołania przestał Pan pełnić funkcję Prezesa (o ile dopełnione zostały wszelkie formalności), ale nadal jest Pan pracownikiem spółki i wraz z zakończeniem zwolnienia lekarskiego powinien Pan stawić się do pracy.

Jeśli chodzi o skuteczność dokonania odwołania z funkcji prezesa zarządu, nie jest konieczne poinformowanie o tym fakcie osoby odwoływanej. W zdecydowanej większości przypadków osoba odwoływana jest obecna na zgromadzeniu wspólników podejmującym uchwałę w tej sprawie lub w inny sposób informowana o planowanym odwołaniu. Prawo nie uzależnia jednak skuteczności odwołania członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od poinformowania osoby odwołanej.

Jeżeli chciałby Pan, bez kontaktowania się ze spółką, upewnić się co do zaistnienia odwołania, to może Pan zbadać akta rejestrowe spółki (KRS). Uchwała o odwołaniu Prezesa Zarządu i o powołaniu nowego Prezesa powinna zostać złożona do akt.

Na Pana miejscu przed powrotem do miejsca pracy zadbałabym również o dokładne zbadanie trybu, w jakim doszło do odwołania Pana z funkcji Prezesa. W tym zakresie rekomenduję nawiązanie współpracy z kancelarią prawną.

życzymy powodzenia
redakcja blogu prawo pracy.

	Beata Kuczek-Maruta radca prawny, Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych

	Tomasz Bil radca prawny, Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych

	Katarzyna Niedźwiadek radca prawny, Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych

	Justyna Witas konsultant, Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych

	Tomasz Wachowski konsultant, Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych

	Maciej Kądziołka młodszy konsultant, Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych

	Marcin Kiełbasa młodszy konsultant, Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych

Nasi eksperci

Ostatnie artykuły

Ostatnie komentarze

Subskrybuj nas