ZastanawialiÅ›cie siÄ™ PaÅ„stwo kiedyÅ›, ile “kosztuje” porzucenie pracy? Od razu uciszam oburzone gÅ‚osy mówiÄ…ce, że jesteÅ›my wolni i pracÄ™ możemy porzucać kiedy nam siÄ™ tylko podoba. Porzucenie pracy, które wydaje siÄ™ być luksusem wolnego czÅ‚owieka, może bowiem pracownika sÅ‚ono kosztować.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa pracy, stosunek pracy ustaje w wyniku rozwiązania go przez strony lub wygaśnięcia. Kiedyś jednak przepisy definiowały jeszcze trzeci przypadek, mianowicie porzucenie pracy. Dzisiaj pojęcie to nie jest zdefiniowane w Kodeksie pracy, stąd pojawiające się problemy pracodawców w obliczu porzucania pracy przez ich pracowników. Porzucenie pracy nie stanowi bowiem samodzielnego sposobu ustania stosunku pracy, ale jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych, które uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Porzucił czy nie?
Można przyjąć, że funkcjonujÄ…ce obecnie “porzucenie pracy” to stan faktyczny, który zostaje rozpoznany przez pracodawcÄ™ i zdefiniowany przez niego w uzasadnieniu oÅ›wiadczenia o rozwiÄ…zaniu umowy o pracÄ™ bez wypowiedzenia z winy pracownika (zwolnienie dyscyplinarnie), z uwagi na jego nieusprawiedliwionÄ… nieobecność. Ta “nieusprawiedliwiona nieobecność” stanowi bowiem ciężkie naruszenie obowiÄ…zków pracowniczych i uzasadnia tryb dyscyplinarny, o czym byÅ‚a mowa powyżej. W tym miejscu warto ustalić, jak dÅ‚ugo taka nieusprawiedliwiona nieobecność pracownika może trwać, zanim pracodawca zwolni go dyscyplinarnie. Jak wiadomo, zwolnienie dyscyplinarne nie może nastÄ…pić po upÅ‚ywie 1 miesiÄ…ca, od kiedy pracodawca dowiedziaÅ‚ siÄ™ o okolicznoÅ›ci uzasadniajÄ…cej rozwiÄ…zanie umowy o pracÄ™ w tym trybie. Oznacza to, że jeżeli pracodawca nie zwolni pracownika dyscyplinarnie w przeciÄ…gu miesiÄ…ca, wówczas formalnie może napotkać trudnoÅ›ci z rozwiÄ…zaniem z nim stosunku pracy po upÅ‚ywie tego okresu.
Oświadczenie o porzuceniu
A gdyby tak pracownik uprzedziÅ‚ pracodawcÄ™, że porzuca pracÄ™? Na przykÅ‚ad oznajmiÅ‚ w piÄ…tek, że od poniedziaÅ‚ku już nie bÄ™dzie przychodziÅ‚ do pracy? Czy samo oÅ›wiadczenie wystarcza, by pracodawca mógÅ‚ rozwiÄ…zać z nim umowÄ™ o pracÄ™ bez wypowiedzenia z jego winy, czy może jednak pracodawca powinien poczekać, aż powstanie ta “nieusprawiedliwiona nieobecność” pracownika? I w tym miejscu pojawia siÄ™ kolejna uwaga, a jeÅ›li pracownik siÄ™ rozmyÅ›li? Lojalnie uprzedzi pracodawcÄ™, że zamierza porzucić pracÄ™, a potem bÄ™dzie do tej pracy przychodziÅ‚? W takiej sytuacji wiele zależy od pracodawcy i od tego, jak bardzo zależy mu na tym pracowniku. Do odwoÅ‚ania oÅ›wiadczenia woli konieczna jest bowiem zgoda drugiej strony. JednoczeÅ›nie, aby zwolnić pracownika za ?porzucenie pracy?, musi pojawić się wspomniana wyżej ?nieusprawiedliwiona nieobecność?.
Zakaz konkurencji
Przed pracodawcÄ… może pojawić siÄ™ kolejne pytanie – czy pracownika, który porzuca pracÄ™, nadal obowiÄ…zuje zakaz konkurencji? OdpowiadajÄ…c zarówno twierdzÄ…co, jak i przeczÄ…co, bo jak wiadomo wszystko zależy od okolicznoÅ›ci danej sprawy i rodzaju zakazu konkurencji, natrafimy na ten sam problem. Mianowicie kiedy, przy porzuceniu pracy, ustaje stosunek pracy? W chwili zÅ‚ożenia przez pracownika oÅ›wiadczenia o porzuceniu pracy, stwierdzenia jego nieusprawiedliwionej nieobecnoÅ›ci czy też rozwiÄ…zania z nim umowy o pracÄ™ bez wypowiedzenia z jego winy? Wydawać by siÄ™ mogÅ‚o, że dopiero rozwiÄ…zanie umowy o pracÄ™ spowoduje ustanie stosunku pracy (“oczywista oczywistość”). Należy jednak pamiÄ™tać, ze wywoÅ‚anie skutku rozwiÄ…zujÄ…cego stosunek pracy przez zÅ‚ożenie oÅ›wiadczenia o porzuceniu pracy spowoduje, że pracodawca nie bÄ™dzie mógÅ‚ już zwolnić takiego pracownika dyscyplinarnie. JednoczeÅ›nie warto siÄ™ również zastanowić co bÄ™dzie w sytuacji, kiedy pracodawca nie bÄ™dzie mógÅ‚ skutecznie dorÄ™czyć pracownikowi zwolnienia dyscyplinarnego? Z uwagi na pewne luki w uregulowaniach prawnych, w sytuacji kiedy pracownik wyjedzie za granicÄ™ i pracodawca bÄ™dzie wiedziaÅ‚, że nie przebywa on pod dotychczasowym adresem zamieszkania, sytuacja może siÄ™ skomplikować. Umowa siÄ™ rozwiąże czy nie? A w zwiÄ…zku z tym zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy bÄ™dzie obowiÄ…zywaÅ‚ pracownika czy też nie? Ustalenie tych okolicznoÅ›ci może mieć niekiedy kluczowe znaczenie, ponieważ niektóre umowy o zakazie konkurencji zastrzegajÄ… wysokie kary na rzecz pracodawców w przypadku zÅ‚amania przez pracowników zakazu konkurencji.
Co może zrobić porzucony?
Jak może siÄ™ bronić pracodawca, kiedy jego pracownik beztrosko oÅ›wiadczy, że porzuca pracÄ™? ZachÄ™tÄ… dla pracodawców powinien być wyrok SÄ…du Najwyższego z 2005 r. SÄ…d Najwyższy stwierdziÅ‚ w nim, że pracownik musi liczyć siÄ™ z zapÅ‚atÄ… odszkodowania, jeżeli niezgodnie z prawem rozstaje siÄ™ z pracodawcÄ…. Wszystko oczywiÅ›cie zależy od okolicznoÅ›ci konkretnej sprawy, jednak warto by pracodawca wiedziaÅ‚, jak dochodzić swoich praw, gdy zostaje “porzucony”.
Jak widać wiÄ™c, nie tak Å‚atwo porzucić pracÄ™, czy też być “porzuconym”. W praktyce dla pracownika może siÄ™ bowiem okazać, że luksus wolnego czÅ‚owieka przyćmi konieczność zapÅ‚acenia swojemu byÅ‚emu pracodawcy odszkodowania. Porzucony pracodawca może natomiast natrafić na caÅ‚Ä… masÄ™ problemów zwiÄ…zanych z ustaleniem, czy zostaÅ‚ “porzucony” .
witam zostałam pozucona z dnia na dzien jako pracodawca.(pracownica oznajmiła ze ma leprza propozycje pracy i ze to jej ostatni dzien)dziewczyna zwlekała z podpisaniem umowy,poczym wyszło na jaw ze jest zarejestrowana w urzedzie dla bezrobotnych.po obliczeniu na koniec miesiaca braki w firmie były kolosalne,a ona po miesiacu czasu przychodzi z jakimis meszczyznami,grozi i rzada zaplaty za dni ktore przepracowała.co robic,jak sie zachowac?to ona powinna doplacic za kradziesz ktora została jej darowana.
Witam,
Sytuacja, o której Pani pisze jest złożona. Przede wszystkim aby pracownik został zatrudniony nie musi dojść do podpisania pisemnej umowy. Wystarczą ustne uzgodnienia, a nawet zwykłe dopuszczenie pracownika do pracy. Wszystko zależy od okoliczności. Nie mogę przesądzić jak było w sprawie Pani pracownicy, gdyż opis stanu faktycznego, jaki Pani podała nie jest wyczerpujący. Z tych okoliczności które Pani podała wynika jednak, że pracownica pracowała u Pani i w związku z tym doszło do zatrudnienia (nawet pomimo braku pisemnej umowy).
Idąc dalej tym tropem ? jeśli miało miejsce zatrudnienie, a na pewnym etapie Pani pracownica sama zakomunikowała Pani, że ?to jej ostatni dzień? i że więcej się w pracy nie pojawi, to należy przyjąć że pracownica sama się zwolniła, czyli mówiąc językiem ustawy rozwiązała umowę o pracę za wypowiedzenie. Aby się zwolnić pracownik musi bowiem jedynie zakomunikować swój zamiar zakończenia zatrudnienia. Stąd raczej nie można twierdzić, jakoby było to porzucenie pracy. Osobą sprawą jest to, czy pracownica miała powody aby zwolnić się w trybie natychmiastowym (tj. bez zachowania okresu wypowiedzenia) ? jeśli zrobiła to bezprawnie to może Pani przysługiwać od pracownicy odszkodowanie.
Natomiast Pani pracownica ma prawo do wynagrodzenia za pracę, którą już wykonała. Stwierdzone w firmie braki oraz to że zwolniła się ?w trybie natychmiastowym? nie mogą stanowić podstawy do odmowy wypłaty wynagrodzenia. Braki mogą jednak stanowić podstawę do żądania przez Panią odszkodowania od pracownicy, jeśli to ona ponosi za nie odpowiedzialność. Prawo do żądania odszkodowania od pracownika co do zasady nie zwalnia od obowiązku wypłaty wynagrodzenia. Oczywiście również i w tym zakresie wiele zależy od konkretnych okoliczności sytuacji, o której Pani pisała.
Gdyby na tle sprawy miało dojść do sporu sądowego duże znaczenie będą miały dowody, które Pani posiada. Ale to już zapewne powie Pani prawnik, do którego się Pani potencjalnie może zwrócić.
Na koniec jeszcze uwaga ? jeśli w sprawie są wątki karne (kradzież, groźby bezprawne pod Pani adresem) to w zasadzie powinna Pani także zgłosić sprawy policji.
Pozdrawiam,
Adam Jodłowski