PoczÄ…tek nowego roku przynosi zwykle sporo zmian w przepisach dotyczÄ…cych ubezpieczeÅ„. Nie inaczej jest i tym razem – od 1 stycznia 2010 roku weszÅ‚y w życie zmiany dotyczÄ…ce: wzorów dokumentów rozliczeniowych i kodów ubezpieczeniowych, rozliczania skÅ‚adek, do poboru których zobowiÄ…zany jest ZUS, zmiany dotyczÄ…ce kwestii skÅ‚adek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz objÄ™cia obowiÄ…zkowym ubezpieczeniem wypadkowym zleceniobiorców.
W moim dzisiejszym wpisie omawiam te ostatnie zmiany. Ich źródłem jest nowelizacja Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Ustawa) która z mocą od 1 stycznia 2010 r. uchyliła art. 12 ust. 3 Ustawy.
W wyniku tej zmiany ubezpieczeniu wypadkowemu od 1 stycznia 2010 r. obowiÄ…zkowo podlegajÄ… wszyscy zleceniobiorcy, którzy na podstawie Å‚Ä…czÄ…cej ich ze zleceniodawcÄ… umowy podlegajÄ… ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym – niezależnie od miejsca, w którym wykonujÄ… pracÄ™ na podstawie tej umowy.
Zmiana ta ma istotny charakter, ponieważ dotychczas obowiązkowe ubezpieczenie wypadkowe dotyczyło jedynie zleceniobiorców - którzy swoje zadania wynikające z umowy cywilnoprawnej wykonywali w siedzibie zleceniodawcy lub w miejscu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Ta zmiana powoduje, że od 1 stycznia 2010 r. wszyscy zleceniobiorcy (z zastrzeżeniem opisanych poniżej wyjątków) zostali objęci ochroną wypadkową, dla płatników składek ubezpieczeniowych oznacza zaś z kolei większe koszty.
Koniec rozróżnienia, ale pozostaje wyjątek
Na mocy nowelizacji Ustawy – z poczÄ…tkiem 2010 r. znikÅ‚o rozróżnienie miÄ™dzy zleceniobiorcami (podlegajÄ…cymi ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym) zależne od miejsca wykonywania przez nich swych zadaÅ„.
Jednocześnie, mimo wprowadzenia powyższej zmiany, obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu nadal nie podlegają ci zleceniobiorcy, którzy są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych oraz studentów, do ukończenia 26 lat (nie dotyczy ich obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, chyba, że podlegają temu ubezpieczeniu z innego tytułu, np. na podstawie umowy o pracę). Zleceniodawca w dalszym ciągu nie musi więc odprowadzać składek na ubezpieczenie wypadkowe dla zleceniobiorców będących uczącymi się osobami poniżej 26 roku życia.
Konieczność wyrejestrowania i ponownej rejestracji
Zmiana wprowadzona przez nowelizacjÄ™ Ustawy nakÅ‚ada dodatkowe obowiÄ…zki (i zwiÄ…zane z nimi koszty) na zleceniodawców, którzy zlecajÄ… wykonywanie zadaÅ„ poza swojÄ… siedzibÄ… (lub miejscem prowadzenia dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej) i którzy umowÄ™ cywilnoprawnÄ…, stanowiÄ…cÄ… podstawÄ™ tych zadaÅ„, zawarli przed poczÄ…tkiem 2010 r. (przy zaÅ‚ożeniu, iż w dalszym ciÄ…gu wiąże ona strony), oraz na zleceniodawców, zawierajÄ…cych w tym zakresie nowe umowy już w 2010 r. Zleceniodawcy w takiej sytuacji powinni zÅ‚ożyć we wÅ‚aÅ›ciwym oddziale ZUS odpowiedni druk, wyrejestrowujÄ…c zleceniobiorcÄ™ ze wszystkich ubezpieczeÅ„, do których byÅ‚ on dotychczas zgÅ‚oszony i w tym samym terminie zgÅ‚osić tÄ™ osobÄ™ na nowym druku z nowym kodem do tych ubezpieczeÅ„, do których zleceniobiorca byÅ‚ zgÅ‚oszony, a ponadto do ubezpieczenia wypadkowego. JednoczeÅ›nie, zleceniodawca powinien dokonać rozliczenia skÅ‚adek należnych za grudzieÅ„ w raporcie miesiÄ™cznym jeszcze ze “starym” (obowiÄ…zujÄ…cym do koÅ„ca 2009 r.) kodem tytuÅ‚u ubezpieczeÅ„. Taki raport powinien być przez zleceniodawcÄ™ zÅ‚ożony do 15 stycznia br. Z kolei do rozliczenia za styczeÅ„ 2010 r. powinien być już zastosowany nowy kod ubezpieczeniowy. Zmiana powyższych kodów wynika z RozporzÄ…dzenia Ministra Pracy i Polityki SpoÅ‚ecznej dotyczÄ…cego wzorów dokumentów rozliczeniowych i kodów ubezpieczeniowych, które podobnie jak zmiany, które omawiam w tym wpisie, weszÅ‚o w życie od 1 stycznia 2010 r.
Natomiast jeżeli chodzi o umowy zlecenia zawarte po 1 stycznia 2010 r., to do nich stosować się będą już nowe zasady. Jeżeli zatem zleceniobiorca nie będzie uczącą się osobą poniżej 26 roku życia, to zleceniodawca winien zgłosić ją do ubezpieczenia wypadkowego, czyniąc to już z użyciem nowego kodu ubezpieczeniowego.
